Działania służące zapobieganiu i zwalczaniu  wypalenia zawodowego
Hierarchia określona na podstawie opinii słuchaczy organizowanego przez WUM kursu PRZYSPOSOBIENIE  PEDAGOGICZNE  w latach 2009 i 2011

Uczestnicy kursu otrzymali dwie listy działań, jakie proponuje się w celu  zapobiegania wypaleniu zawodowemu, z prośbą o wybranie i zaznaczenie 5 działań, które ich zdaniem powinny okazać się najskuteczniejsze. 
Następnie zliczono liczbę wyborów uzyskanych przez poszczególne działania.
Przyjęto, iż liczba wyborów wskazuje na skuteczność danego działanie w opinii uczestników. 
Na tej podstawie nadano rangi poszczególnym działaniom, od działania, które uzyskało największa liczbę wyborów (ranga 1) do działania, które wskazane zostało przez najmniejszą liczbę osób. 
W oparciu o nadane w ten sposób rangi określono hierarchię działań pod względem ich skuteczności ocenianej przez uczestników kursu.
Próbę oceny przeprowadzono w czasie kursu w 2009 r. (jedna lista) oraz w trakcie kursu w 2011 r. (dwie listy).
Poniższe tabele przedstawiają wyniki tej oceny.

Tabela 1. Działania indywidualne w zapobieganiu i zwalczaniu  wypalenia zawodowego.
Hierarchia opracowana w oparciu o liczbę osób wskazujących dane działanie jako skuteczne (kurs 2009)

ranga	liczba wybo- rów	
działanie	
1	29	zmiana stylu życia: odpowiednia ilość snu i wypoczynku, właściwa dieta, aktywność fizyczna  kontrola używek 	
2a	19	zmiana komunikacji, asertywna postawa w relacjach ze współpracownikami i przełożonymi 	
2b	19	dostosowanie zawodowej aktywności do własnego potencjału energetycznego i jego  dynamiki 	
3	17	zmiana relacji z otoczeniem, zwiększenie dystansu, gdy kontakty z ludźmi są zbyt wyczerpujące emocjonalnie lub psychicznie	
4	15	organizowanie pracy w taki sposób, by przeciwdziałać wykonywaniu kilku zadań w tym samym czasie	
5	14	określenie swoich przekonań, potrzeb i granic, w razie potrzeby zredukowanie liczby obowiązków	
6	13	zweryfikowanie zgodności celów i wymagań w pracy ze swoimi własnymi potrzebami 	
7	11	podjęcie działań redukujących stres	
8	4	skorzystanie z pomocy rodziny lub przyjaciół w radzeniu sobie ze stresem	
9a	3	delegowanie odpowiedzialności	
9b	3	określenie obszarów najsilniej związanych ze stresem (praca, rodzina)	

PRZYSPOSOBIENIE  PEDAGOGICZNE  2009, 
12.03.2009, N=46 osób

Tabela 2. Działania indywidualne w zapobieganiu i zwalczaniu  wypalenia zawodowego.
Hierarchia opracowana w oparciu o liczbę osób wskazujących dane działanie jako skuteczne (kurs 2011) 

ranga	liczba wybo- rów	
działanie	
1	48	zmiana stylu życia - odpowiednia ilość snu i wypoczynku, właściwa dieta, aktywność fizyczna, kontrola używek (kawa, alkohol)	
2	33	zmiana komunikacji, asertywna postawa w relacjach ze współpracownikami i przełożonymi 	
3	31	podjęcie działań redukujących stres	
4	30	określenie swoich przekonań, potrzeb i granic, w razie potrzeby zredukowanie liczby obowiązków	
5	29	organizowanie pracy w taki sposób, by przeciwdziałać wykonywaniu kilku zadań w tym samym czasie	
6a	25	dostosowanie zawodowej aktywności do własnego potencjału energetycznego i jego dynamiki 	
6b	25	zmiana relacji z otoczeniem, zwiększenie dystansu, gdy kontakty z ludźmi są zbyt wyczerpujące emocjonalnie lub psychicznie	
7	22	skorzystanie z pomocy rodziny lub przyjaciół w radzeniu sobie ze stresem	
8	19	zweryfikowanie zgodności celów i wymagań w pracy ze swoimi własnymi potrzebami 	
9a	12	delegowanie odpowiedzialności	
9b	12	określenie obszarów najsilniej związanych ze stresem  (praca, rodzina)	

PRZYSPOSOBIENIE  PEDAGOGICZNE  2011, 
24.03.2011, N=58 osób

Tabela 3. Działania profilaktyczne, jakie mogą zostać podjęte przez pracodawców, 
Hierarchia opracowana w oparciu o liczbę osób wskazujących dane działanie jako skuteczne (kurs 2011) 

ranga	liczba wyborów	
działanie	
1	29	adekwatne wynagradzanie pracowników	
2	27	stwarzanie możliwości uczenia się i rozwoju 	
3	24	powierzanie pracownikom zadań adekwatnych do ich możliwości i kompetencji	
4	18	eksponowanie, rozwijanie, nagradzanie  pozytywnych relacji interpersonalnych  	
5	13	treningi radzenia sobie ze stresem	
6	12	dokonywanie i przekazywanie obiektywnej i konstruktywnej oceny pracy  	
7	9	treningi rozwiązywania konfliktów	
8	6	treningi z zakresu umiejętności interpersonalnych i komunikacji 	

PRZYSPOSOBIENIE  PEDAGOGICZNE  2011, 
24.03.2011, N=31 osób*
*niektóre osoby wskazały mniej niż 5 odpowiedzi